Kennisbank

Merklappen en stoplappen

Merklappen
Merklap van Pharailde Wymelbeke, 1891, Kortrijk, Texture, inv. 2012-002-537

Een linnen lapje, tot aan de rand gevuld met sierlijke letters, cijfers, krullen en figuren. Misschien zag je er ooit eentje hangen in een museum?

Zo'n bijzonder stukje 19de-eeuws oefentextiel heet een merklap. Schoolmeisjes oefenden er hun naai- en borduurtechnieken mee en bouwden zo stap voor stap hun vaardigheden op. Sommige lappen groeiden zelfs uit tot kleine stoffen schilderijtjes, versierd met zwierige randen, bloemen, huisjes of religieuze motieven.

Wist je trouwens dat het MoMu in Antwerpen een fascinerende collectie merklappen bewaart? Je leest er meer over in het collectieverhaal op hun website.

En dan zijn er nog de stoplappen. Want een gaatje in een kledingstuk? Dat moest gedicht worden. Kledij was immers te duur om zomaar weg te gooien. Meisjes leerden daarom ook stoppen: een beschadigde plek zo herstellen dat de vorm, dikte en tekening van de stof zo goed mogelijk werden nagebootst.

De kantsoorten

  • Beverse kant

    De Beverse kant is ontstaan uit de Rijselse kant (tot in de 18de eeuw Vlaamse stad). Onder invloed van de mode en de handelstrafieken onderging de Beverse kant een eigen evolutie. Veel van deze kanten werden geëxporteerd naar Nederland en werden gebruikt in de traditionele klederdracht.

  • Binche kant

    De Binche kant is ontstaan uit de Oud-Vlaamse kant en wordt ook 'toveressenwerk' of 'point de fée' genoemd. Het is een uiterst fijne kantsoort, het vervaardigen ervan eist veel inzicht en ervaring van de kantwerkster. Deze kant vond haar ontstaan in Binche maar werd

  • Mechelse kant

    De Mechelse kant is eveneens ontstaan uit de Oud-Vlaamse kant en wordt geheel terecht de 'Queen of laces' genoemd. Deze kantsoort werd op verschillende plaatsen in Vlaanderen gemaakt en eist veel ervaring om tot een verfijnd resultaat te komen vanwege de befaamde ijsgrond die erin voorkomt. Deze grond wordt zonder spelden gemaakt, vandaar de moeilijkheidsgraad van de uitvoering.

  • Vlaanderse kant

    De Vlaanderse kant is een verdere evolutie van de Oud-Vlaamse kant. Typisch voor deze kant is de Vlaanderse tralie ook vijfgaatjesgrond genoemd. Veel van deze kanten hebben naargelang de tekening die erin voorkomt een eigen naam gekregen: 't pastershoedje, den aap, d'hoge brugge, het pinnetje, het sluffertje ...

  • Turnhoutse kant

    Deze kantsoort ontstond in de omgeving van Parijs, maar kende een eigen evolutie in Turnhout vanaf de 18 de eeuw die deze kant zeer herkenbaar maakt. De taal die in deze streek gebruikt werd in deze streek, verschilt sterk van deze in de rest van Vlaanderen.

Steun & partners